(Aalten, 1917)

lid 1e compagnie DNB

Van vechten voor vrijheid in het buurtschap tot het dichtbij brengen van de bevrijding van Nederland

Bertus te Winkel wordt geboren in buurtschap Barlo, Aalten, op 7 februari 1917 als zoon van Aalbert en Anna te Winkel-Bosman. Zijn vader komt uit Winterswijk en heeft tien jaar eerder in Barlo een stuk woeste grond gekocht, waar hij zijn cementindustrie wil vestigen. Een paar jaar daarna laat hij dichtbij een boerderij/woonhuis bouwen. Hij trouwt in 1910 met Mina Wevers van de Haart en na haar overlijden met Anna Bosman.

Bertus is de oudste zoon in het tweede gezin. Hij heeft vier zussen en zes broers. In de oorlog wordt Bertus lid van de ondergrondse in de buurtschap, die gevormd wordt door oud-militair Johan Onnink. Hendrik te Lindert van boerderij Boschman heeft de leiding en ongeveer 20 mannen met hun families zijn erbij betrokken. Bertus wordt samen met een paar vrienden van hetzelfde kerkgenootschap uitgenodigd voor een bijeenkomst bij bakker Haverkamp aan de Prinsenstraat in Aalten.

Zo rolt Bertus steeds verder het verzet in, waar het gaat om het huisvesten van (Joodse) onderduikers, weigeraars van de Arbeitseinsatz en geallieerde piloten en de voorbereiding op de gewapende strijd tijdens de bevrijding. Daarbij hoort ook het vervoer van wapens die afkomstig zijn van de wapendropping in het Aaltense Goor.

Twee weken na de bevrijding van Aalten wordt Bertus te Winkel lid van het Dutch National Battalion, de eerste compagnie. Hij trekt vooral samen op met zijn verzetsvrienden uit Barlo, de broers Te Lindert en Johan Tolkamp van Klein Deunk. Zij hebben samen in de oorlog belangrijk verzetswerk gedaan en nu ze nog maar kort hebben ervaren wat vrijheid is, willen ze hun bijdrage leveren aan het bevrijden van de rest van Nederland. Bertus vond het vanzelfsprekend dat hij deelnam aan het DNB. Mede ook gevoed door de activiteiten in het verzet. Hij meldt zich bij de BLO school in Aalten en wordt ingedeeld bij de 2e compagnie.

De eerste jaren na de oorlog is iedereen druk met de wederopbouw, trouwen en kinderen krijgen. Men wil de oorlog zo snel mogelijk vergeten. Er wordt niet meer over gepraat. Na tien jaar verkering trouwt Bertus te Winkel in 1947 met Mien Tolkamp, die hij al zijn hele leven kent. Ze krijgen een dochter en twee zoons. Bertus zet het werk van zijn vader voort in het cementbedrijf, terwijl zijn broer Arnold het landbouwbedrijf overneemt. In 1991 stopt Bertus met zijn bedrijf.

Na de bevrijding

Bert jr. zegt dat er geen merkbare invloed was binnen het gezin. Vader was rechtschapen en integer en koesterde geen haat of wrok tegen de Duitsers. Hij weigerde ook om het woord Mof in de mond te nemen. Bertus neemt de werkzaamheden van het betonbedrijf over.

In 1997 ontvangt Bertus alsnog het draaginsigne gewonden. Hij overlijdt op 22 juli 2004.

Bertus te Winkel