(Aalten, 1917)

lid 1e compagnie DNB

Van verzet in Barlo tot de bevrijding van Nederland

Bertus te Winkel werd op 7 februari 1917 geboren in het buurtschap Barlo bij Aalten, als zoon van Aalbert en Anna te Winkel-Bosman. Zijn vader, afkomstig uit Winterswijk, had tien jaar eerder in Barlo een stuk woeste grond gekocht, waarop hij zijn cementindustrie vestigde. Enkele jaren daarna liet hij dichtbij een boerderij/woonhuis bouwen. Hij trouwde in 1910 met Mina Wevers van de Haart en na haar overlijden met Anna Bosman. Bertus was de oudste zoon in dit tweede gezin en had vier zussen en zes broers.

Toetreding tot het verzet

Tijdens de oorlog sloot Bertus zich aan bij de ondergrondse beweging in het buurtschap, die werd gevormd door oud-militair Johan Onnink. Hendrik te Lindert van boerderij Boschman had de leiding; ongeveer twintig mannen met hun families waren hierbij betrokken. Bertus werd samen met enkele vrienden van hetzelfde kerkgenootschap uitgenodigd voor een bijeenkomst bij bakker Haverkamp aan de Prinsenstraat in Aalten.

Zo raakte Bertus steeds meer betrokken bij het verzet. De activiteiten omvatten het huisvesten van (Joodse) onderduikers, weigeraars van de Arbeitseinsatz en geallieerde piloten, evenals de voorbereiding op de gewapende strijd tijdens de bevrijding. Hierbij hoorde ook het vervoer van wapens die afkomstig waren van de wapendropping in het Aaltense Goor.

Dienst bij het Dutch National Battalion

Twee weken na de bevrijding van Aalten sloot Bertus te Winkel zich aan bij het Dutch National Battalion (DNB). Hij trok vooral op met zijn verzetsvrienden uit Barlo, de gebroeders Te Lindert en Johan Tolkamp van Klein Deunk. Zij hadden samen tijdens de oorlog belangrijk verzetswerk verricht en wilden, nu zij pas kort de vrijheid hadden ervaren, hun bijdrage leveren aan de bevrijding van de rest van Nederland. Voor Bertus was deelname aan het DNB vanzelfsprekend, mede gevoed door zijn eerdere verzetsactiviteiten. Hij meldde zich bij de BLO-school in Aalten en werd ingedeeld bij de 1e compagnie.

Na de oorlog

In de eerste jaren na de oorlog was iedereen druk bezig met wederopbouw, trouwen en het krijgen van kinderen. Men wilde de oorlog zo snel mogelijk vergeten en sprak er niet meer over. Na tien jaar verkering trouwde Bertus te Winkel in 1947 met Mien Tolkamp, die hij zijn hele leven al kende. Het echtpaar kreeg een dochter en twee zoons. Bertus zette het werk van zijn vader voort in het cementbedrijf, terwijl zijn broer Arnold het landbouwbedrijf overnam. In 1991 stopte Bertus met zijn bedrijf.

Volgens Bert jr. had de oorlog geen merkbare invloed binnen het gezin. Vader was rechtschapen en integer, koesterde geen haat of wrok tegen de Duitsers en weigerde ook om het woord ‘mof’ in de mond te nemen. Bertus nam de werkzaamheden van het betonbedrijf over.

In 1997 ontving Bertus alsnog het Draaginsigne Gewonden (DIG). Hij overleed op 22 juli 2004.

Bertus te Winkel