(De Bilt, 1916)

lid 3e compagnie DNB

Bescheiden, met een groot rechtvaardigheidsgevoel

Jan Gerrit (Jan) Hoedeman, zoon van Willem Hoedeman en Dirkje van Randwijk, groeit op met twee broers en vier zussen. Zijn vader werkt als hovenier op een landgoed in Zeist. Jan begint zijn militaire carrière op 5 oktober 1936 bij het 16e Regiment infanterie. Op 30 november 1936 begint zijn opleiding tot onderofficier met de benoeming tot korporaal op 20 maart 1937. Op 20 juni 1937 volgt zijn benoeming tot sergeant titulair en op 3 oktober 1937 gaat hij met groot verlof met de rang van sergeant.

In 1938 overlijdt zijn vader. Het is wel zeker dat Jan meehelpt bij de financiële ondersteuning van zijn moeder. Waarschijnlijk heeft hij in de periode tot de mobilisatie tuinierswerk gedaan (dat was later een grote hobby van hem). Tijdens de mobilisatie wordt hij ingezet bij de grensbewaking in Eibergen en ingekwartierd bij Veldkamp aan de Borculoseweg in Eibergen.

Jan leert Tine Heinen kennen. Zij bedient de kassa van de drukkerij, kantoorboekhandel en fotovakhandel van haar vader Hendrik Heinen in Eibergen. Ze krijgen verkering en zullen na de oorlog trouwen. Op een warme zondagmiddag gaat Jan met vrienden zwemmen in de Berkel, die bekend staat om zijn sterke stroming. Hij neemt een koele duik, maar komt ongelukkig terecht en breekt zijn halswervel. Een tijdje later wordt hij overgebracht naar een militair hospitaal in Zutphen, waar hij tot 31 december 1939 verblijft. Pas in maart 1940 keert hij terug naar zijn onderdeel, dat intussen naar Ruurlo is verplaatst.

Tijdens de inval van de Duitsers op 10 mei 1940 raakt Jan in de buurt van Voorst gewond en belandt opnieuw in het hospitaal. Zo ontkomt hij aan de wegvoering van de Nederlandse krijgsgevangenen naar Duitsland. In juni 1940 ligt hij nog steeds in het ziekenhuis. Na zijn herstel neemt hij dienst bij de marechaussee en werkt in Beltrum. Daarna wordt hij overgeplaatst naar Apeldoorn. Op 29 april 1943 moeten militairen zich melden volgens de oproep van de bezetter. Hij meldt zich niet en duikt onder. Waar precies is niet bekend. Wel is bekend dat hij in zijn onderduiktijd vaak een vrouwenregenjas draagt en een hoofddoek, zodat men hem niet herkent.

Jan Hoedeman doet verzetswerk als lid van de sabotagegroep van de Landelijke Knokploeg vanaf mei 1944. Zijn voormalig leider van de Marechaussee kenschetst hem als een verdienstelijk illegaal werker, flink en doortastend en niet bang voor gevaarlijke opdrachten. Samen met anderen is Jan onder andere belast met het vervoer van geallieerde wapens, afkomstig van wapendropping, naar de bestemming. Vanaf 1 november 1944 is hij lid van de Binnenlandse Strijdkrachten, strijdend gedeelte in Eibergen.

Meteen na de bevrijding sluit hij zich aan bij het Dutch National Battalion (derde compagnie) en doet dienst tot medio juli 1945. Daarna dient hij bij de Koninklijke Landmacht 3. II. 8 R.I. tot eind 1945, want dan komt hij in dienst van de politie in Almelo. Hij werkt als rechercheur en men wil hem tegen zijn zin overplaatsen naar Zwolle. Dus solliciteert hij bij de politie Arnhem op de baan van hoofd postale recherche en wordt aangenomen. Hier blijft hij tot zijn pensioen. Hij heeft een vlotte pen van schrijven. In het politieblad verschijnen met regelmaat columns van zijn hand. Hij maakt promotie via wachtmeester, opperwachtmeester tot adjudant (de rang waarmee hij uit dienst gaat in 1976).

Jan trouwt op 31 januari 1947 met Tine Heinen, dochter van Hendrik Heinen en Zwaantje Beitske Berghuis. De familie Heinen maakte deel uit van het verzet in Eibergen. In de drukkerij werden illegale bladen gemaakt, waaronder enkele edities van Trouw. Tine’s broer Henk werd gepakt tijdens het ‘verraad van Eibergen’ en op 6 juni 1944 geëxecuteerd door de nazi’s.

Jan werd onderscheiden met het Oorlogsherinneringskruis, gemachtigd tot dragen van het oorlogsherinneringskruis met de gesp (toekenning 28 februari 1950).

Op 21 september 2007 overlijdt Jan Gerrit Hoedeman in Arnhem.

Jan Gerrit Hoedeman