(Eibergen, 1902)

lid 3e compagnie DNB

Verzetsman, zeer begaan met zijn Joodse medemens in Eibergen

Herman Bartelink wordt geboren in Eibergen op 20 mei 1902 als zoon van Hendrik Jan en Anneken Bartelink-Stegeman. Hij werkt eerst als metselaar. Zijn moeder heeft een winkel in tabak en sigaren in de Kerkstraat in Eibergen, naast de Joodse slagerij van Maas. Na haar overlijden in maart 1942 neemt Herman de winkel over, maar het hieraan verbonden huisje met maar één kamer en een slaapkamer blijft leeg. Dit huisje wordt vanaf oktober 1942 de onderduikplek van Aaltje Maas-Herschel en enkele Joodse familieleden. Bartelink rolt door zijn hulp aan Joden vanzelf het verzet in. Samen met de Joodse verzetsman Bram Maas en met hulp van een paar anderen begint hij in het Hoonesbos (met toestemming van eigenaar G.J. van Heek) een ondergrondse schuilplaats te graven. Een flinke klus. De ruimte wordt vier bij vier meter groot, met nog een halletje ervoor. Wanden en plafond zijn van hout, er komt bovenaan een luik met scharnieren. De plaats wordt afgedekt met zand, dennennaalden en gras en ligt erg goed verstopt. In het begin zitten hier vijf mensen. Overdag komen ze niet buiten. Dan volgt verraad. Eind maart 1943 zitten in de hut 22 Joodse mannen, vrouwen en kinderen. Dat zijn er veel te veel en de spanning is niet uit te houden. De reden van dit aantal is, dat kort daarvoor een waarschuwing kwam, dat een razzia aanstaande is. Herman Bartelink en zijn makkers willen ze eruit halen. Ze zoeken koortsachtig naar andere onderduikplekken. Dat lukt niet op tijd. Voor de SS is de vangst groot. De slachtoffers worden afgevoerd naar Westerbork en daarna naar Sobibor, waar ze op 9 april 1943 worden vermoord.
De inwoners van Eibergen zijn ontzet en verslagen. Bartelink ontruimt na deze ramp het huisje in de Kerkstraat. Hier komen Johan Leussenkamp en zijn vrouw wonen. Hij is overheidsambtenaar bij de distributiedienst en verzetsman. Hij woont er een jaar woont totdat ook hij wordt opgepakt.
In het laatste half jaar van de oorlog wordt Herman Bartelink lid van de Nederlandse Binnenlandse Strijdkrachten, strijdend gedeelte in het dorp Eibergen. Na de bevrijding van Eibergen meldt hij zich in april 1945 als lid van de 3e compagnie van het Dutch National Battalion. In juni of juli keert hij terug naar huis. Herman Bartelink trouwt in 1923 in Borculo met Wilhelmina H. Willems. Hun oudste kind wordt hier geboren. De volgende vijf kinderen worden allen in Eibergen geboren. In 1952 overlijdt zijn echtgenote en trouwt Herman met Anskje de Boer. Hij overlijdt op 17 januari 1984 in Enschede.

Herman Bartelink