Onze Missie
Het Nationaal Onderduikmuseum vertelt de grote geschiedenis van onderduiken en verzet aan de hand van kleine, persoonlijke verhalen. Wij verbinden deze geschiedenis met de democratie en de rechtsstaat van nu.
Het museum wil simpele antwoorden bij een complexe historie vermijden. Het verhaal over de oorlog is nodig om te kunnen begrijpen waarom gewone mensen in Nederland en Duitsland bepaalde keuzes maakten.
Het pand Markt 12
Het hart van het museum is het pand Markt 12 in Aalten, pal aan de grens met Duitsland. Juist dit adres toont de complexiteit van het leven tijdens de bezetting: het huis werd bewoond door de familie Kempink en hun twee jonge kinderen. Terwijl op zolder onderduikers verborgen zaten, was de grote voorkamer gevorderd als bureau voor de Duitse Ortskommandant. Tegelijkertijd diende de gewelfde kelder tijdens bombardementen als schuilplaats voor de hele buurt.
Het is een authentieke herinneringsplek waar de geschiedenis nog letterlijk van de muren is af te lezen en de oorspronkelijke schuilplekken nog tastbaar aanwezig zijn.
Onderduiken aan de grens
Aalten speelde als grensplaats een bijzondere rol. Al generaties lang woonden en werkten families aan weerszijden van de grens; zij waren sociaal en economisch nauw met elkaar verweven. Met de komst van de bezetter veranderde de grens echter van een verbindingslijn in een scherpe breuklijn. Diepe persoonlijke dilemma’s ontstonden: de oorlog dwong mensen plotseling in de rol van ‘bezetter’ of ‘vijand’.
Ondanks deze spanningen toonde de gemeenschap een enorme veerkracht en solidariteit. Aalten kende tijdens de oorlog procentueel het hoogste aantal onderduikers van Nederland en bood daarnaast onderdak aan circa 500 evacués uit Scheveningen. Bezoekers van jong tot oud kunnen in het museum zelf op onderzoek naar deze verborgen verhalen.
Euregionale verbinding
Wij kijken over de grens. Het Nationaal Onderduikmuseum werkt nauw samen met culturele en educatieve organisaties in Nordrhein-Westfalen, zoals de Gedenkstätte Augustaschacht bij Osnabrück. Als onderdeel van de Liberation Route Europe vertellen we het verhaal van Jenny Kempink en haar familie ook buiten de museummuren via de ‘Luisterkei’ op het museumplein.
Het Nationaal Onderduikmuseum is gefinancierd met euregionale, rijks- en provinciale middelen. Aanvullend zijn projectsubsidies toegekend vanuit de Europese subsidieregeling INTERREG voor innovatieve en duurzame projecten die Europa sterker maken, om educatieve programma’s en een documentatiecentrum te ontwikkelen.
