(Haaksbergen, 1914)

lid 3e compagnie DNB

Het parool van Willem en zijn verkering Mine: “Wees vertrouwd, maar vertrouw niemand”

Willem Scheggetman werd op 12 juli 1914 geboren in Haaksbergen als zoon van Jan Hendrik Scheggetman en Berendina Willemina Eggink. Hij groeide op met een broer en zeven zussen. De eerste twee jaren van de oorlog woonde en werkte hij samen met zijn broer en zussen op de ouderlijke boerderij aan de Heetpasweg. In 1941 werd hem gevraagd een verzetsdaad te plegen. Het begon met het distribueren van bonkaarten en persoonsbewijzen. Zo rolde hij als vanzelf het verzet in.

Nooit werd er tevergeefs een beroep op Willem gedaan. Een bevriende politieagent waarschuwde hem dat hij gezocht werd. Een brief was onderweg naar hem dat hij zes maanden gevangenisstraf zou krijgen voor het illegaal slachten van een jonge koe eind november 1941. Willem vertrok direct naar zijn oom en tante Eggink in Ruurlo, waar hij twee jaar lang ondergedoken zat. Het motto in huis is, net als elders in de regio: “horen, zien en zwijgen.”

Pilotenhulp in Ruurlo en Zieuwent

Ook in Ruurlo sloot Willem zich al snel aan bij het verzet, wat niet zonder gevaar was vanwege het hoge aantal NSB-ers. Hij ontmoette het elf jaar jongere buurmeisje Mine van de Meene, zijn toekomstige vrouw. Ze boden hulp aan Joden, vluchtelingen, onderduikers en geallieerde vliegers. Hun beider devies was: “Wees vertrouwd, maar vertrouw niemand.”

In 1943 schoten Duitse vliegtuigen dichtbij Zieuwent een Brits vliegtuig neer met daarin negen piloten. Deze werden vliegensvlug door de groep van Scheggetman ondergebracht in een kippenhok. Ook de achttienjarige Mine hielp volop mee.

Een volgend gebeuren maakte grote indruk op Willem. Hij had zelf geallieerde piloten op een boerderij ondergebracht, die verder transport richting Zuid-Nederland moesten afwachten. Later ging deze groep op pad in het donker, maar werd aangehouden door de Duitsers. Deze piloten hadden het adres van familie op zak, die hen onderdak gaf. Er volgden strafmaatregelen voor de boerenfamilie. Willem vergat dit zijn leven lang niet en maakte na de oorlog niet snel zijn naam of adres bekend. Ook wilde hij niet graag op de foto.

Binnenlandse Strijdkrachten en het DNB

In 1944 verloor Scheggetman vier verzetskameraden door verraad van de SD-infiltrant Willy Markus. Eind 1944 sloot hij zich aan bij de Binnenlandse Strijdkrachten (BS). Direct na de bevrijding raakte hij gewond door een schampschot in zijn gezicht tijdens een treffen met twee vluchtende Duitse soldaten.

Medio april 1945 trad hij toe tot het Dutch National Battalion (DNB). Een taak die hij weigerde was de bewaking van gevangengenomen SS-ers in een kamp in de Betuwe.

Na de oorlog

Willem en Mine trouwden op 15 mei 1945. Diezelfde maand tekende Willem voor een jaar bij het Nederlandse leger. Na een opleiding van drie weken in Brabant werd hij ingezet bij de Mijnopruimingsdienst. Het echtpaar woonde enkele maanden in bij zijn schoonouders, waar hun oudste zoon werd geboren. Daarna gingen ze wonen in Sint Isidorushoeve, waar drie dochters werden geboren. Vanaf 1948 tot aan zijn pensioen werkte hij bij de Koninklijke Nederlandse Zoutindustrie.

Voor zijn inzet ontving Scheggetman onderscheidingen uit Canada, de Verenigde Staten, Engeland en Nederland. Als er vragen gesteld werden over de oorlogstijd, dan waren de antwoorden van zowel Willem als Mine bescheiden. Ze hebben veel levens van anderen gered, maar liepen niet graag met hun daden te koop. In hun herinnering was de oorlog een tijd van angst, onderdrukking en levensgevaar.

Willem overleed op 16 februari 2006 in Enschede; Mine overleed op 9 juli 2011 in Hengelo (O).

Willem Scheggetman