Geef de namen een gezicht – Rademakersbroek

2 maart 2022 – 5 maart 2023

Het Nationaal Onderduikmuseum presenteert de tentoonstelling Geef de namen een gezicht – Rademakersbroek als resultaat van jaren onderzoek.

De razzia van Putten, de executies bij de Woeste Hoeve en de Waalsdorpervlakte zullen velen bekend in de oren klinken. Echter ook in de Achterhoek vindt in de nadagen van de oorlog een dramatische gebeurtenis plaats. Het zuiden van Nederland is al in 1944 bevrijd, de rest van Nederland maakt dan nog een barre winter door. De bezetter voelt zich in het nauw gedreven en tracht met vergeldingsacties het verzet in Nederland te breken.

Na een mislukte verzetsactie, waarbij vier Duitse militairen omkomen, vindt ter vergelding een executie op een graanveld aan het Rademakersbroek, bij Varsseveld, plaats. Het zijn 46 mannen uit het verzet die als zogenaamde Todeskandidaten uit gevangenis De Kruisberg in Doetinchem zijn gehaald. Ze zijn afkomstig uit heel Nederland. De jongste is pas 18 jaar, de oudste 65.

Jaarlijkse herdenking

De executie van de 46 mannen heeft diepe en onuitwisbare sporen achtergelaten zowel op de omgeving als bij de nabestaanden. Jaarlijks vindt op 2 maart de herdenking bij het monument aan het Rademakersbroek plaats. Nabestaanden, betrokkenen en schoolkinderen herdenken gezamenlijk de levens van de 46 overleden mannen. Het graan groeide hoger en dikker op de plek waar de mannen doodgeschoten zijn. ‘Van dit graan zal niemand eten’, zegt de boer die het graan oogst. De aren zijn bewaard en het graan is in een stolp bij het monument zichtbaar.

Geef de namen een gezicht

Tot voor kort kenden wij slechts hun naam. Maar wie waren deze mannen? Waar kwamen zij vandaan? Welke rol speelden zij bij het verzet? Wat waren hun verhalen? Na meer dan 75 jaar krijgen de 46 mannen van het Rademakersbroek eindelijk een gezicht.

Requiem Rademakersbroek

De pianist Matthijs Stronks (Aalten 1980) maakte in samenwerking met diverse artiesten een eigentijds requiem. Dit requiem zal de tentoonstelling en het randprogramma van ‘De 46 van Rademakersbroek’ omlijsten.

00:00 – 02:26 Introductio ad XLVI
02:26 – 03:33 Perturbatio
03:38 – 05:50 In Aeternum
05:53 – 07:40 Meditatio
07:41 – 09:46 Conscientia
09:46 – 15:35 Memini atque disco

Het ‘Introductio ad XLVI’ bestaat uit 46 noten die symbool staan voor het aantal mannen dat werd geëxecuteerd. De verbijstering ‘Perturbatio’ wordt gevolgd door de overgang naar de eeuwigheid ‘In Aeternum’, dat overloopt in de overdenking ‘Meditatio’. De bewustwording en geweten hoort men door de strijkers in ‘Conscientia’. Vervolgens is er het gedenken en lering trekken te beluisteren in het laatste deel ‘Memini atque disco’.

Compositie en piano, Fender Rhodes, synthesizers – Matthijs Stronks
Gitaren – Wout Kemkens
Productie en mix -Wilco Hijink
Mastering – Pieter Kloos
Videoclip – Matthijs Stronks

Ontdek de verhalen van de 46 in de bijzondere tentoonstelling ‘Geef de namen een gezicht – Rademakersbroek’, waar ook kinderen van Basisschool de Meeander (Heelweg) aan hebben meegewerkt.

Boek

Onderzoeker Kirsten Zimmerman, die ook in opdracht van het Nationaal Onderduikmuseum in het themajaar Verzet onderzoek deed naar de achtergronden van de mannen, publiceert voorjaar 2022 een boek over de 46 van het Rademakersbroek. Begeleidend aan de tentoonstelling zal het Nationaal Onderduikmuseum verdiepende lezingen met betrekking tot ‘Geef de namen een gezicht – Rademakersbroek’ programmeren.

Expositie ‘Geef de namen een gezicht – Rademakersbroek’ | Van 2 maart 2022 tot en met 5 maart 2023 te zien in het Nationaal Onderduikmuseum in Aalten.