Markt 12

Experience wartime stories interactively.

The Nationaal Onderduikmuseum tells about the (survival) life of a community in ordinary and unusual times. The museum provides a picture of the daily life of civilians in the occupation years 1940-1945. At the time, a very high number of people in hiding were housed in the municipality of Aalten. In the museum, the stories of people in wartime can be experienced interactively.

Personal Stories

Experience how daily life completely changed for them and which choices people were faced with. Note that there are many nuances possible with ‘right or wrong’. Experience how difficult it is to generate electricity and how stuffy it was in the hiding place. Look for the stories of people who experienced the war themselves and connect them with current events.

The museum also has an ‘Escape Room for Freedom’. When you enter this Escape Room you have paid at the door with your freedom… In the Escape Room you are presented with the issues and dilemmas that everyone will face when they have to flee.

The museum has a Euregional collaboration and a broad educational offer. Temporary exhibitions link up with various themes of the museum.

Meet Jennie Kempink, Ivy Philips and ‘Uncle Jan’ Wikkerink. They each have their own, unique story about the war years in Aalten:

Jennie (6)

Ivy (14)

Ome Jan (46)

The Markt 12 building: A short tour

The house, a national monument, is decorated in the atmosphere of the period 1940-1945. The original hiding place and the air-raid shelter are both still accessible. Market 12 shows how people in the Netherlands and Germany experienced the war years and how they reacted to the occupation in their personal lives.

The Hall

When entering the hall we see that this is about making choices during the Second World War: Jews had little choice, they went into hiding, were arrested or were transported. If you agreed with the Nazis, you could become a member of the NSB, children of NSB members could join the Jeugdstorm. If you chose to resist the Germans, you had to set limits for yourself. Black traders tried to get a knock out of the …

The Ortskommandantur

The residents of Markt 12, a family with children, were forced to share their living space during the war, because the large living room was requisitioned by the Germans and used as an Ortskommandantur. This space is about bureaucratic organization and its consequences for the population. Measures of the occupier as well as the stories of individuals are highlighted.

The Upper room

The upper room ‘tells’ about the Atlantic Wall, a defensive wall along the Atlantic Ocean built by the Germans to prevent an invasion. The inhabitants of Scheveningen had to be evacuated for its construction. About 500 Scheveningers were housed in Aalten.

De Keuken

De keuken werd tijdens de Tweede Wereldoorlog helaas veel te weinig gebruikt waarvoor ze bedoeld was. Aan eten zien te komen, dat was bijna een dagtaak. Er waren voedselbonnen, maar je moest heel goed opletten of je de bonnen die je had nog wel mocht gebruiken. Sommige producten waren niet eens meer te krijgen, er kwamen surrogaten op de markt. Elders in het land was de schaarste vaak nog veel groter. In de hongerwinter 1944-1945 kwamen mensen helemaal vanuit Haarlem naar Aalten om eten te halen.

De Schuilkelder

Onder het huis was een schuilkelder, waar alle mensen uit de buurt naartoe vluchtten tijdens luchtalarm. Men hoopte daar veilig te zijn. Zo dicht bij de grens vlogen namelijk veel bommenwerpers over Aalten, op hun weg naar Duitsland en het gebeurde weleens dat een bom te vroeg losgelaten werd. Het was dus best gevaarlijk in Aalten.

De Zijingang

In de zijgang staat het thema propaganda centraal. Zowel de Duitsers als de geallieerden en het verzet maakten gebruik van posters en flyers om mensen te overtuigen van hun gelijk.

De Zolder

Helemaal boven, op de zolder, zien we van alles gebeuren. Er is een illegale drukkerij, een onderduikruimte en er zijn veel verhalen over hoe het destijds ging met het verzet en onderduiken. Wie wil kan hier zijn eigen verhaal kwijt, of dat van ouders of grootouders.

De Voorkamer

Toch ging in de oorlog, ondanks de moeilijke tijden, het leven van de bewoners van het huis gewoon verder. Een beeld daarvan zien we in de voorkamer. Vader moest voor de Duitsers werken en de kinderen gingen, voor zover mogelijk, gewoon naar school.

De Tussenkamer

Net als de vader van het gezin, moesten veel Nederlandse mannen voor de Duitsers werken: de Arbeitseinsatz. Daar gaat het in de tussenkamer over. Ook zien we hier hoe moeilijk het in de oorlog was om elektriciteit te krijgen.